عابرشهر | AberShahr .:. در حال بارگذاری می باشد .:.

تازه های شهرسازی

ارسال شده در توسط معینی
عابرشهر | AberShahr > تازه های شهرسازی

معرفی کتاب پیدا و پنهان مدیریت طرح جامع تهران

کتاب «پیدا و پنهان مدیریت طرح جامع تهران» به سفارش مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران در قالب پژوهشی که توسط آقای سید مصطفی جلیلی انجام یافته است در مهرماه ۱۳۹۹ انتشار یافته است . این کتاب در شش فصل به کندوکاوی در مورد چگونگی شکل گیری و انحلال «نهاد مطالعات و تهیه طرح های توسعه شهری تهران» همزمان با تهیه طرح جامع سوم توسط مولف به صورت مستندی در شش فصل نگارش شده است.

همانطور که در مقدمه این کتاب پژوهشی که کاوشی است در مدیریت راهبردی – ساختاری (جامع) ۱۳۸۶ شهر تهران  آمده است، این مستند حاصل مداقه، تأمل و موشکافی وقایع و رویدادهای مختلف فرایند شکل گیری ، تهیه، تصویب، ابلاغ، اجرا و پایش طرح های توسعه شهری ( طرح جامع و تفصیلی ) اخیر شهر تهران بوده که جدای از بررسی گذرای طرح های توسعه شهری مشابه پیش از آن، بازه زمانی بیست ساله ای را حدفاصل سال های ۱۳۷۸-۱۳۹۸ هدف قرار داده است بدین جهت این کتاب را می توان به عنوان سند مکمل طرح جامع و تفصیلی شهر تهران پنداشت.

بدون شک انتشار این کتاب پژوهشی است در قالب واکاوی زوایای پیدا و پنهان چگونگی تشکیل نهاد مطالعات و تهیه طرح های توسعه شهری تهران در دو دهه اخیر از زبان موسسان نهاد، تهیه کنندگان این برنامه ها و کارشناسان مختلف و دست اندرکاران آن می تواند  به ارتقائ نظام مدیریت و برنامه ریزی شهری در تهران و دیگر شهرهای ایران کمک شایانی کند.

این مستند پژوهشی همچنین آشکار کرد که بسیاری از اقدامات و تصمیمات مدیران اجرایی که در زمان خود بدون مشارکت و گاها از دید بسیاری غیرشفاف انجام می شود، نمی تواند برای همیشه از دید دیگران پنهان بماند. بدین جهت زمانی خوانندگان می توانند درباره اقدامات انجام شده قضاوت کنند.  امیدوارم همانطور که من نیز در مقدمه این کتاب اشاره کرده ام، انتشار این کتاب بتواند نه تنها ما را به اقدامات گذشته در این مسیر آگاه کند، بلکه نقشه راهی برای آینده باشد تا از تجربیات و خطاهای آن درس گرفته تا بتوانیم در آینده ضمن پیشگیری از تکرار  مسیرهای پراشتباه گذشته، امکان گفتگوی سازنده و مشارکت حداکثری را برای فرایندهای توسعه شهری را فراهم آوریم.


معرفی کتاب راز سرمایه

کتاب راز سرمایه نوشته هرناندودوسوتو اولین بار توسط دکتر تفضلی ترجمه و توسط نشر نی در سال ۱۳۸۵ منتشر شد. انتشار کتاب «راز سرمایه» دوسوتو در سال ۱۹۸۶ برای او شهرت بین اللملی اورد. کتاب در هفت فصل تدوین شده است که فصل اول به بیان مساله و فصل آخر به نتیجه‌گیری اختصاص یافته است. در هر فصل از پنج فصل باقی مانده نویسنده به یکی از یافته‌های اساسی خود تحت عنوان رازهای سرمایه ( راز نبود اطلاعات، راز سرمایه، راز آگاهی، درس های ناپیدا از تاریخ امریکا و راز شکست قانونی) می‌پردازد. در ادامه مروری مختصر به محتوای اصلی پیام کتاب خواهیم داشت. (بیشتر بخوانید)


معرفی کتاب: چشم انداز پهنه فرهنگی و هنری رودکی (مبانی راهبرد نظام بهر ه برداری) برآمده از مجموعه کارگاه های تخصصی به همراه متن ومعرفی کارگاه ها

بعد از تجربیات ناموفق مداخله در خیابان سی تیر و خیابان ۱۷ شهریور در تهران، شاید برای اولین باری است که شهرداری قبل از اجرای یک پروژه محله ای دست به برگزاری گارگاه های تخصصی در باب موضوع مداخله در یک بافت شهری می زند که جای تقدیر بسیار دارد و باید به مدیریت شهری تبریک و خدا قوت گفت. اگرچه نخستین مطالعات برای ایجاد یک فضای فرهنگی در محدوده مجموعه تئاترشهر و تالار وحدت (رودکی) از سال ۱۳۸۳ آغاز شد و در برنامه ۵ ساله دوم توسعه به تصویب رسیده بود، اما زمزمه‌های عملیات اجرای پهنه رودکی به طور جدی از سال ۹۷ به عنوان نخستین و بزرگ‌ترین پهنه هنرهای نمایشی و موسیقی فرهنگی و هنری پایتخت با هدف احیای زندگی شبانه تهران اجرا شد.  بدین منظور طی دو سال گذشته مسئولان شهری پایتخت به غیر از جلسات مدیریتی و کارشناسی معمول با برگزاری ۶ کارگاه تخصصی هم‌اندیشی‌ها با کارشناسان فرهنگی و هنری در جهت جلب مشارکت حوزه‌های مختلف مدیریتی برای به سرانجام رسیدن این پروژه، بستر اجرای این پروژه را فراهم کردند. متولی این کار سازمان زیباسازی شهرداری تهران بود که به این مهم اهتمام ورزید. سازمان زیباسازی اخیرا نتایج این کارگاه ها را در قالب کتاب «چشم انتشار کتاب چشم انداز پهنه فرهنگی و هنری رودکی (مبانی راهبرد نظام بهر ه برداری) برآمده از مجموعه کارگاه های تخصصی به همراه متن ومعرفی کارگاه ها» را منتشر نموده است که جا دارد از سازمان زیباسازی  تقدیر کرد.(بیشتر بخوانید) 

(لینک دانلود کتاب)


معرفی کتاب: بیست دقیقه در منهتن اثر  مایکل سرکین( ۲۰۰۹)

مارشال برمن، نویسنده‌ی کتاب با ارزش «تجربه‌ی مدرنیته» و دوست نزدیک مایکل سورکین، درباره‌ی این کتاب گفته بود”سورکین از جمله ی شهرسازهای بزرگی چون لوییس مامفورد و جین جیکوبز و گریس پلی، و عضوی از گروه آنان است پیاده روی در ویلج غربی نیویورک به ماجراجویی پرشوری بدل می‌شود. او یکی از هوشمندترین و اصیل‌ترین کسانی است که درباره‌ی نیویورک و درباره‌ی زندگی شهری امروز می‌نویسند”.

کتاب بیست دقیقه در منهتن[۱] اثر  مایکل سرکین ساکن شهر نیویورک ، معمار، شهرساز و منتقد برجسته‌ای در زمینه‎ی طراحی شهری است که بیش از هر چیز شهرت‌ا‌ش را مدیون پیوندی است که میان ابعاد کالبدی شهر و ساختار اجتماعی و فرهنگی آن ایجاد می‌کند. این اثر در سال ۲۰۰۹ منتشر شده. سورکین لیسانس خود را در سال ۱۹۷۰از دانشگاه شیکاگو و کارشناسی ارشد معماری از انستیتوی فناوری ماساچوست اخذ کرده است. به گفته مترجم شهرت‌ا‌ش بیش از هر چیز مدیون پیوندی است که میان ابعاد کالبدی شهر و ساختار اجتماعی و فرهنگی آن ایجاد می‌کند. این اثر ارزشمند اخیرا توسط انتشارات بان و با ترجمه خوب امیر یدالله پور در دسترس علاقه مندان قرار گرفته است.

به اعتقاد مترجم نوشته‎های او از جمله‎ی پرمایه‎ترین و نافذترین نوشته‎های شهرسازی امریکا در سه دهه‎ی اخیر بوده و تأثیر به‌سزایی بر نظریه‎های اجتماعی و ادراکی طراحی گذاشته‌اند. به باور او مخاطبان با مطالعه این کتاب با حقوق شهروندی‌شان آشنا خواهند شد.

این کتاب بر اساس تجربه زندگی سرکین در متن شهری منهتن است. گرچه او از نوشتن خاطراتش در محله منهتن نیویورک آغاز می‌کند تا شالوده‌ای ادبی و گاهی طنزآمیز به متن خود ببخشد و چارچوب علمی و نظری خود را بر آن بنا کند. با این وجود نمی توان آنرا صرفاً یک یادداشت شخصی دانست، چرا که کتاب حاضر به توصیف کیفیت‎های کالبدی و اجتماعی شهر از طریق پیاده‎روی و ادراک فضایی شهر می‎پردازد. همچنانکه مدنی پور( ۱۳۸۲، ص ۹۵)) در «کتاب طراحی فضای شهری» اشاره دارد “پیاده روی بیشترین نزدیکی را به محیط دارد و بنابراین اجازه می دهد فرآیند تفسیر و به خاطرآوردن منسجم تر باشد” بنابراین بیست دقیقه مدتی است که سرکین از آپارتمان در ویلجِ منهتن تا دفتر کارش روزانه پیاده‌روی می پیماید و دیدگاه‌های جامعه‌شناختی و سیاسی را با فرم کالبدی بناهای شهر در ذهنش ترسیم و در ‌آمیخته و توصیف می‌کند. سورکین در این کتاب بارها به با ذکر مثال های عینی از شهر ثابت می‌کند که ایده‌های پرطرفدار در شهرسازی و معماری که معمولا سرمایه گذارها به آنها توجه دارند و سرمایه‌ها را صرف آن ایده‌ها می‌کنند، در عمل چقدر پوچ و توخالی هستند. برای مثال آنجا که سرکین ( ص ۶۶) در دفاع از حقوق عمومی به انتقاد می گوید: تمام ابتکار عمل کالبدی شهر که به صورت منطقی باید به عهده موسسات برنامه ریزی باشد، در عوض از دفتر معاون توسعه اقتصادی شهردار نیویورک در زمان شهردار بلومبرگ راه می افتد. در حقیقت او به خاطر سود دهی و در مسیر تسهیل در پروژه های عمومی، تسهیل کننده پروژه های خصوصی است.

مطالعه این کتاب را به همه کسانی که درگیری ذهنی با شهر و مسایل آن دارند، توصیه می شود. همچنین نویسنده در این کتاب به نوعی حقوق اولیه شهروندی به شهروندان همه شهرهای جهان یاد می‌دهد که در شهر زندگی کردن چه خوبی‌ها و چه بدی‌هایی دارند و انسان‌ها می‌توانند چه امتیازاتی را از شهر بگیرند و در مقابل چه وظایفی نسبت به شهر و دیگر شهروندان دارند. برای مثال سورکین در توصیف شهر از رویکردهای مختلف استفاده می‌کند. او توصیف فضای کالبدی را از پله‌های ساختمان محل سکونتش آغاز کرده و بحث می کند که شکل خاص پله‌ها نتیجه چه سیاست، چه رویکرد اقتصادی و چه مرحله‌ای از تاریخ است. او تناسبات پله‌ها را نیز به سازمان‌دهی املاک و مسائل فراتر از آن نیز مرتبط می‌داند و بحث می‌کند که چه فضایی حاکم بوده تا باعث شده که این پله‌ها به این شکل دربیاید و چرا در جغرافیا و تاریخ، دیگر پله‌ها شکل دیگری دارند. از این رو می‌توان گفت که سورکین شهر را، با تمام جوانب کالبدی و غیرکالبدی‌اش، از منظری انتقادی می‌نگرد و به تمام شهروندان آموزش می‌دهد که شهر، فارغ از استعاره‌هایی که برایش می‌گویند، کلیتی جامع و شامل است که به شهروندان قدرت زندگی می‌دهد و از آنان قدرت زندگی می‌گیرد

سورکین همچنین معتقد است که “همان طور که مردم محله ها را می سازند ، محله ها را هم مردم را می سازند، یا  شهرهایی که با هدف آسانی پیاده روی طراحی شده اند به دلیل وجود ابعاد دسترسی پذیری شان احتمالا محله محور و فشرده ترند و اختلاط کاربری دارند. بدین جهت به عنوان یک معمار حتا راه حل برای رفع نیازهای انسانی مثل رفتن به مدرسه، دفتر کار یا مغازه پیشنهاد می کند این مکان ها نباید بیش از ۱۰ دقیقه پیاده روی نیاز داشته باشند. این مقیاس مناسب برای محله بر اساس پیاده روی است.

آن چنان که در متن کتاب آمده:

“متون بسیاری درباره‌ی شهر و زندگی شهری نیویورک نوشته شده است که از جمله‎ مهم‌ترین آن‎ها باید به کتاب ارزشمند جین جیکوبز، مرگ و زندگی شهرهای بزرگ امریکایی (۱۹۶۱)، اشاره کرد؛ کتابی که بیست دقیقه در منهتن از آن تأثیرات فراوانی گرفته است. جیکوبز شهرساز یا معمار نبود و نظریات‌اش را صرفاً بر پایه‎ی زندگی در بافت شهری منهتن پی ریخته بود؛ او منتقدی اجتماعی بود که آرمان حضور فعال اجتماع در کالبد شهرها را در سر داشت و کیفیت‎های حضور مردم را در خیابان‎ها و پیاده‎روها گوشزد می‎کرد. شاید بتوان گفت داستانی‌بودن کتاب سورکین نیز در پی بیان واقعی این کیفیت‎هاست”.

این کتاب در چند بخش به توصیف پله ها، سکوی ورودی، بلوک، میدان واشنگتن، محوطه لاکواردیا، سوهو، خیابان کانال، تزیبکا ، شماره ۱۴۵ خیابان هادسون و مسیرهای دیگر می پردازد. درسی که از سورکین و از این کتاب می‎آموزیم “تعامل با تمام چیزهایی است که در هم آمیخته‌‎اند و فضای شهرها را شکل می‌دهند. این آموزه خاستگاه‎هایی را پیش پای ما می‌گذارد تا «اصالت» شهری را که در آن‌ایم دریابیم و بتوانیم شهری را طراحی کنیم که خود را در انطباق صرف با نظریه‌ها گرفتار نمی‌کند، بلکه قادر به «مفصل‌بندی و بیان دقیق» تفاوت‎های پرشمار و درعین‌حال بدیع و تازه است”.

[۱] Twenty minutes in Manhattan

———————————————————————————————————————————–

مولفین: یان گل، برجیت سوار

مترجمین: مصطفی بهزادفر، محمد رضایی ندوشن، احمد رضایی ندوشن

ناشر: علم معمار

…لطفا از نزدیک به شهرهای واقعی نگاه کنید. زمانی که نگاه می کنید، بهتر است گوش کنید، درنگ کنید و درباره آنچه می بیینید ، بیندیشید.                                                                             (جین جیکوبز)

کتاب “چگونه زندگی همگانی را مطالعه کنیم” حاصل ۵۰ سال فعالیت مسمتر و پربار پژوهشی و حرفه ای یان گل در حوزه مطالعات زندگی همگانی است که در سال ۲۰۱۳ در هفت فصل انتشار یافت. . همچنانکه در مقدمه کتاب امده، تکنیک های این کتاب برای مشاهده گرانی است که پیاده راه می روند و همزمان به اطراف خود خوب نگاه می کنند.  دیدن و یاد گرفتن شعار اساسی این کتاب است. داخل شهر شوید، ببنید که چگونه کار می کند، از خرد جمعی استفاده کنید، از همه حواس استفاده کنید و سپس بپرسید که ایا این همان شهری است که ما در قرن بیست و یکم می خواهیم؟

یان گل معماری که از دهه ی ۱۹۶۰ میلادی نزدیک به ۵۰ سال عمر خود را صرف پژوهش درباره تعامل و فهم میان زندگی همگانی و فضای همگانی در شهرها کرده است.  ابداع جهان بینی و روش شناسی او در مطالعات فضای همگانی -زندگی همگانی به  عنوان یک رشته معماری، معماری منظر و شهرسازی در فرآیند بخشی از طراحی شهری را یان گل از طریق طرح های انجام شده در دنیا در این کتاب به همه آموزش داد

هنگامی گه تصویر شفاف تری از وضعیت زندگی در شهرها داشته باشیم و شروع به تمرکز بر روی شکل و سبک زندکی همگانی به طور همه جانبه کنیم، می توانیم درباره آنجه که می خواهیم، پرسش های کیفی بیشتری بپرسیم. در این صورت مطالعات زندگی همگانی می تواند یک ابزار سیاستی برای تغییر باشد. تامل در مورد کارکرد یک خیابان  و کشف اینکه چه چیزهایی در استفاده از فضا کار می کنند و چه چیزهای بازدارنده اند.  لذا پنج سوال کلیدی در این کتاب در مورد مطالعه بر روی فضاهای همگانی مطرح می شود:

  1. مردم کجا و چگونه در فضاهای عمومی توقف می کنند؟
  2. در چه وقتی از روز توقف می کنند؟
  3. کدام مکان را انتخاب می کنند؟
  4. آیا به صورت ایستاده یا نشسته توقف می کنند؟
  5. چه مدت در این فضاها می مانند؟

این کتاب برای اولین بار روش ها، تکنیک ها و ابزارهای مطالعه زندگی در فضاهای شهری را دست و دل بازانه در اختیار مخاطب قرار داده است و از شگردهای مطالعه رفتار مردم در فضاهای شهری پرده برداری شده است. این کتاب علاوه بر آموزش تکنیک های مختلف مطالعه زندگی در فضاهای شهری، مستقیما به ۲۰ مورد از پروژه های مطالعاتی مرتبط در سراسر دنیا  از جمله ملبورن، کپنهاک، نیویورک و شهرهای دیگر جهان اشاره می نماید. البته که رویکرد هر کدام از این پروژه ها بسیار بدیع است. او نشان می دهد که چگونه به وسیله فهم رفتار مردم و مطالعات گسترده ی نظام مند و مستند سازی زندگی همگانی شهر آنچه برای ما مهم به نظر می رسد، می تواند تغییر کند. استفاده از این مطالعات زندگی همگانی به عنوان یک ابزار سیاست گذاری می تواند مبنای تغییرات عمده در فضای شهری شود.  همچنین این کتاب دارای تاریخچه مختصری از گرایش مطالعات زندگی همگانی است که یکی از بهترین روایات شهرسازی در قرن بیستم به خصوص در نیمه دوم آن است.

مطالعه بر روی زندگی همگانی می تواند به عنوان یک ابزار مهم برای کیفیت بخشی به فضاهای شهری با هدف داشتن شهرهای مردم پسند مطرح شود.. این مطالعات می تواند زمینه ساز تصمیم سازی برای طراحی خیابانها، میادین یا پارک ها ی کوچک مقیاس باشد. همچنین  این کتاب می تواند الهام بخش خوانندگان برای رفتن به درون فضای شهری و زندگی شهری در جهت کیفیت بخشی به شرایط زندگی در شهرها باشد. تمرکز این کتاب به زعم نویسندگان آن عمدتا بر ابزارها و فرآیندهای شهرسازی است نه نتایج آنها.

این کتاب شامل هفت فصل با محتوا و ساختار متنوع است که همگی در راستای هدف اصلی کتاب، معرفی شگردهای پژوهش شهری در فضاهای همگانی هستند. هرکدام از این فصول می توانند برای گروه های خاصی از مخاطبان مفیدتر باشند.

——————————————————————————————————————————–

ورود ممنوع؛ گزارش تحلیلی روزنامه گاردین درباره عرصه های عمومی در لندن و قوانین و مقررات مربوط به آن

عرصه های عمومی نظیر پارک های بزرگ، میادین، خیابانها و پلازها…. که باید قابل دسترس عموم مردم باشند امروزه در بسیاری از شهرها در تملک و کنترل نهادها و شرکت های خصوصی درآمده است. اخیرا روزنامه گاردین در گزارش تحقیقی به این موضوع پرداخته و نشان داده است که شفافیت بسیار کمی درباره نحوه تملک این فضاها و قوانین و مقررات مربوط به آنها وجود دارد و معلوم نیست که نحوه مدیریت این عرصه ها در شهر لندن چگونه است. مالکان جدید این قدر قدرت دارند تا به میل خود کنترل و مدیریت این فضاها را در اختیار خود داشته باشند حتا مانع ارز ورود برخی به این اماکن شوند.

مقاله پیش رو از مجله « تهران شهر» ، شماره ۲ ، دیماه ۱۳۹۸ به این موضوع پرداخته که این گزارش در اختیار علاقه مندان قرار می گیرد. (دانلود مقاله)


بیانیه تهیه شده توسط جمعی از متخصصین پیرامون طرح های توسعه شهری تهران

طرح جامع ۱۳۸۶ تهران در قالب برنامه ریزی راهبردی- فضایی، مرزهای سنتی تهیهی برنامه های توسعه شهری در ایران را پشت سرگذاشت و در زمان خود یک نوآوری محسوب می شده است. از جملهی این نوآوری ها، ورود چشــم انداز، اهداف و راهبردهاى مرتبط و تحقق بخشــنده به آن هــا، تعریف طرح هاى موضوعى و موضعى و شــاید مهم تر از آن ها تدوین و تصویب شــروط تحقق، الزامات اجرایی و همچنین ایجاد نهادها و و تبیین وظایف دستگاه هاى بخــش عمومى، در ســند اصلى طرح جامع بود که پیشتر، بخش هایی از آن در قالــب برنامه ریزى منطقه اى (طرح مجموعه شهرى تهران) نیز انجام پذیرفته بود. لینک خبر از خبرگزاری مهر

جمعی از اساتید شهرسازی در انتها با امضا این بیانیه اذعان دارند که مشکالت شهر تهران بدون مشارکت توأمان مردم و متخصصین امر شهر با مدیریت شهری امکان پذیر نخواهد بود و ارائهی این بیانیه را مقدمه ای در جهت هم اندیشی و همکاری های آتی و عاجل این شهر در زمینه بهبود برنامه ریزی و ارتقای کیفیت زندگی در شهر تهران می دانند. (دانلود متن بیانیه رسمی جامعه مهندسان مشاور درخصوص اظهارات وزیر راه و شهرسازی دولت یازدهم تسهیل فروش تراکم در شهر تهران)


شهرداری با دوچرخه به بیراهه رفته است لینک مصاحبه من با فصلنامه اکسیژن درخصوص اقدامات شهرداری تهران و کلان شهرها در زمینه توسعه دوچرخه سواری